Home Θεματολόγιο Θέματα για την Κατήχηση Προτάσεις κατηχητικών μαθημάτων Προτάσεις κατηχητικών μαθημάτων της 18ης Δεκεμβρίου 2016

Προτάσεις κατηχητικών μαθημάτων της 18ης Δεκεμβρίου 2016

 

18 Δεκεμβρίου 2016

Του Ηλία Λιαμή, δρ Θεολογίας,
Αρχισυντάκτη της ιστοσελίδας

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΓΙΟΡΤΗΣ

Αγαπητέ μου φίλε, Αγαπητή μου φίλη

Μυστήριες οι μέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Παράξενες. Και ενίοτε πικρές. Γεμάτες οι παιδικές μας αναμνήσεις με δώρα και μυρουδιές. Και κάθε χρόνο, όπως από τα περσινά λαμπιόνια μια σειρά ποτέ δεν ανάβει - κι ας την είχαμε βάλει «υγιεστάτη» στην κούτα - έτσι κι απ’ τη χαρά την περσινή κάθε φέτος όλο και κάτι λείπει. Πιάνουμε ένα - ένα τα λαμπάκια να δούμε ποιο κάηκε και κρατάει όλη τη φωτεινή πλεξούδα σβηστή, σκαλίζουμε και τις μουδιασμένες μας καρδιές να βρούμε τι περσινό αρνιέται φέτος να ζωντανέψει και μας κρατάει χλιαρούς και αμήχανους.

Μπορεί ο τιμάριθμος να έπεσε εντυπωσιακά, η χαρά όμως όλο κι ακριβαίνει. Κι ας αγωνίζεται ο αη-Βασίλης να στέλνει χαζοχαμόγελα απ’ τις διαφημίσεις με τα ουίσκυ. Κι ας σκαρφίζονται τα νυχτερινά κέντρα όλο και εντυπωσιακότερα ρεβεγιόν. Κι ας έρχεται ο κουτσουρεμένος ή ανύπαρκτος 13ος μισθός - μισθός ή αποζημίωση; - μιας χρονιάς άχρωμης, άοσμης και άγευστης για να ανταλλαχθεί με λίγα δώρα και καμιά λιχουδιά. Τι να πρωτοπρολάβει κι αυτός και τι να πρωτομπαλώσει!

Είναι οι μέρες των παιδιών αυτές. Πρώτα βεβαίως των παιδιών στην ηλικία. Είναι όμως ημέρες και των άλλων παιδιών. Εκείνων των εγκλωβισμένων μέσα στα χαλάσματα της ψυχής μας, εκείνων των παιδιών των καταπλακωμένων από έννοιες, μετοχές και αβάσταχτες απουσίες. Κάτω απ’ τα ερείπια είναι οι φίλοι του Χριστού. Τον ψάχνουμε στα ρεβεγιόν κι Αυτός στήνει τη φάτνη Του κάτω απ’ τις σπασμένες τσιμεντόπλακες των καταρρεύσεων της εποχής μας. Τι να φταίει; Μπορεί χρόνο με το χρόνο να συσσωρεύονται όλο και περισσότερο ανείπωτες συγγνώμες. Μπορεί να ’ναι ο χρόνος που κάθε Πρωτοχρονιά μας στέλνει ειρωνικά χαμόγελα. Μπορεί και η απάντηση να βρίσκεται στο διάλογο του πατέρα Παΐσιου με έναν επισκέπτη, όταν τον ρώτησε γιατί με το πέρασμα των χρόνων δεν νιώθει τη Θεία Κοινωνία όπως την ένιωθε όταν ήταν μικρός. «Αν έχεις παιδιά, μπορείς να το καταλάβεις», του απάντησε. «Ο πατέρας δίνει στα μικρά παιδιά του γλυκίσματα. Αργότερα, όταν μεγαλώσουν, πρέπει μόνα τους να τ’ αγοράζουν. Έτσι και ο Θεός στην αρχή δίνει τη Χάρη Του, αργότερα όμως θέλει προσωπικό αγώνα από μας για να νιώσουμε τη Θεία Κοινωνία» (Πρεσβυτέρου Διονυσίου Τάτση, Υπαίθριο αρχονταρίκι· καταγραφή διδαχών του π. Παϊσίου, σ. 35).

Δεν ισχύει αυτό μόνο για τη Θεία Κοινωνία. Όλοι ξέρουμε πως καθώς ο καιρός περνάει, όλο και δυσκολότερα στάζει Θεία Χάρη ο ουρανός. Γιατί; Ποιός πατέρας δε χαίρεται να βλέπει να γλυκαίνονται τα παιδιά του! Είναι όμως χαρά και καμάρι να τα βλέπει να αγωνίζονται, να κουράζονται και να κερδίζουν με το δικό τους κόπο και πανάξια τη γλύκα αυτή. Διψάμε και μεις για λίγες στάλες γλύκα να ποτίσουμε την άνυδρη καθημερινότητά μας. Πίνουμε, πίνουμε μα η δίψα μένει, σαν το νερό να ’ναι θαλασσινό. Και να πεις πως δεν αγωνιζόμαστε και δεν κουραζόμαστε και δε δουλεύουμε! Δε φτάνουν πια οι 24 ώρες της μέρας. Αντρόγυνα βλέπονται μοναχά τα βράδυα. Παιδιά συναντούν τους γονείς τους μόνο τα Σαββατοκύριακα. Ποιός να τό ’λεγε όμως πως την εποχή των έξυπνων επενδύσεων, οι πιο περιζήτητες μετοχές θα ήταν οι πιο σκάρτες, οι πιο χωμάτινες, οι πιο καταδικασμένες. Και οι πιο ακριβές. Είναι πικρό να έχεις θυσιάσει οικογένεια, σχέσεις, χρόνο, την υγεία σου, την ίδια σου την ψυχή, και τη στιγμή της πληρωμής, πριν προλάβεις ν’ αγγίξεις το αντίτιμο των θυσιών σου, όλα να μεταβάλλονται σε σκόνη. Δεν ήταν αυτή η παρότρυνση του πατέρα Παΐσιου. Εκείνος μίλησε για έναν γλυκό προσωπικό αγώνα σκαψίματος μέσα στα ερείπια του εαυτού μας και του κόσμου. Έναν αγώνα πολλού πόνου και κόπου, μα έχοντας πάντα δίπλα εκεί, την πλάτη του Εσταυρωμένου, πρόθυμη να σηκώσει το βάρος και να παρηγορήσει μ’ ένα γλυκό πατρικό χάδι την καθημερινή κατάρρευση από το σεισμό της διαπίστωσης ότι Θεοί δεν είμαστε, ότι οι πύργοι μας καταρρέουν, ότι το κορμί μας καταρρέει, ότι τα προγράμματά μας αποδείχνονται μετοχές φούσκες. Έναν αγώνα που δεν καλύπτεται τηλεοπτικά, μα που όποιος τον γευτεί, διαπιστώνει ότι αν υπάρχει ακόμη ανθρώπινος πολιτισμός, είναι γιατί κάποιοι άσημοι και ανώνυμοι κάνουν ταπεινά ό,τι καλύτερο μπορούν για ν’ αλαφρώσουν τον πόνο του διπλανού τους και γιατί κάποιοι άλλοι λειώνουν τα γόνατά τους στην προσευχή για τη σωτηρία του γένους των ανθρώπων.

Τελικά φαίνεται πως αμαρτία δεν είναι τίποτ’ άλλο από μια κακή επένδυση. Και η απάτη της αποκαλύπτεται περίτρανα κυρίως τις χρονιάρες μέρες. Είμαι σχεδόν βέβαιος πως, αν μερικοί μπορούσαν, θα καταργούσαν κι αυτές και τις Κυριακές και κάθε μέρα που καλεί το μαγκανοπήγαδο για λίγο να ξαποστάσει. Γιατί οι μέρες αυτές πονάνε. Τις μέρες αυτές, σαν σταματούν οι μηχανές και τα κομπιούτερ, ακούγονται ισχνές φωνές παιδιών κάτω απ’ τα ερείπια. Κι αντί να επιβάλλουμε απόλυτη ησυχία, μήπως και βρούμε από πού βγαίνουν, τις θάβουμε πιο βαθιά μέσα στους ήχους των πρωτοχρονιάτικων σόου, των ρεβεγιόν και των πολυκαταστημάτων.

Μυστήριες οι μέρες των Χριστουγέννων. Παράξενες. Και απογοητευτικές. Περιμένουμε να μας γεμίσουν χαρά. Και τελικά αποδείχνεται πως περιμένουνε κι αυτές το ίδιο από μας. Τις γεμίζουμε δώρα και χριστουγεννιάτικα στολίδια. Εξωτικές συνταγές και ακριβές σαμπάνιες. Κι αυτές, αχάριστες, μας προσπερνούν και δίνουν τα δώρα τους σε τύπους άσχετους και μέρη απίθανα. Όπως καλή ώρα στο κελλί του Παπα-Τύχωνα. «Κάθε Χριστούγεννα ο Γέροντας θα οικονομούσε μια ρέγκα, για να περάση όλες τις χαρμόσυνες ημέρες του Δωδεκαημέρου με κατάλυση ιχθύος. Την δε ραχοκοκκαλιά της ρέγκας δεν την πετούσε, αλλά την κρεμούσε με μια κλωστή και, όποτε ήταν καμιά Δεσποτική ή Θεομητορική εορτή και είχε κατάλυση ιχθύος, έβραζε λίγο νερό σ’ ένα κονσερβοκούτι, βουτούσε την ραχοκοκκαλιά δυο-τρεις φορές στο νερό, για να πάρει λίγη μυρωδιά, και μετά έριχνε λίγο ρύζι. Έτσι έκανε κατάλυση και κατηγορούσε και τον εαυτό του ότι τρώει και ψαρόσουπες στην έρημο! Την ραχοκοκκαλιά αυτή την κρεμούσε πάλι στο καρφί και για άλλη κατάλυση, μέχρι που άσπριζε πια και τότε την πετούσε» Ψήνουμε και τηγανίζουμε και σωτάρουμε και μαρινάρουμε τόνους κρέατος και βουτύρου και εξωτικών εδεσμάτων και τη γλύκα ενός ξασπρισμένου ψαροκόκκαλου ακόμη δεν την αξιωθήκαμε. Ίσως κάποτε.

Βέβαια, οι γιορτές είναι και περίοδος ταξιδιών. Τις μέρες που θυμόμαστε ένα ασήμαντο παιδάκι, που δεν βρήκε πού να γείρει το κεφαλάκι του, όταν γεννιόταν, τα μνημεία, τα μαυσωλεία και τα έργα των επωνύμων έχουν την τιμητική τους.

Συνωστίζεται ο κόσμος στο Λούβρο και στα ανάκτορα των Βερσαλλιών, πιάνεται ο λαιμός των επισκεπτών να παρατηρούν τις λεπτομέρειες στον τρούλο του αγ. Πέτρου στη Ρώμη. Αιώνες τώρα ο άνθρωπος έμαθε να θαμπώνεται, να θαυμάζει και να υποτάσσεται. Κι όποτε των εξουσιαστών η θρασύτητα και η σκληροκαρδία έφτασε στο μη παρέκει, μια επανάσταση, πριν καν ολοκληρωθεί, γέννησε νέους εξουσιαστές και νέες τυραννίες.

Είναι αυτή η μοίρα του κόσμου. Αυτή είναι η λογική του. Η δύναμη έχει τους κώδικές της. Η εξουσία χρειάζεται ένα καλό στήσιμο, που θα την τοποθετήσει μέσα σε έναν γνόφο απρόσιτο. Ξέρει να διαχειρίζεται τους αμφισβητίες της κι ακόμα καλύτερα ξέρει να τους μεταβάλλει σε εργαλεία της, πετώντας τους ενίοτε ένα κοκαλάκι από το πλουσιοπάροχο τραπέζι της.

Οι δυνατοί γνωρίζουν και να συγχωρούν. Με μακροθυμία δίνουν χάρη στους υποψήφιους ανατροπείς τους. Σε μία όμως περίπτωση είναι άτεγκτοι: στους αποστάτες. Σ’ εκείνους, που ήταν ή θα μπορούσαν να ήταν μαζί τους, αλλά εκούσια και συνειδητά δεν τους ακολούθησαν. Σείστηκε συθέμελα η δομή του κόσμου, όταν η δύναμη, και μάλιστα η Θεϊκή, περιφρόνησε τα χρυσοποίκιλτα λίκνα και κούρνιασε σε αχυρένια φάτνη.

Δεν είναι που ο Θεός έγινε άνθρωπος. Είναι που έγινε άνθρωπος αφανής, κατ’ εικόνα και ομοίωση Θεού αφανούς και διακριτικού, Θεού-αρνητή της εξουσίας Του, Θεού-αρνητή της παντοδυναμίας Του, Θεού-αρνητή των δικαιωμάτων Του, όταν η ανθρώπινη αποστασία μπήκε στον ζυγό της δικαιοσύνης.

Δεν είναι το θέμα, το «πού» εγεννήθη ο Χριστός. Δεν είναι το θέμα, αν εγεννήθη σε σπήλαιο ή σπίτι. Ούτε αν ήταν άστρο, συναστρία, ή κομήτης. Ούτε αν έφτασαν οι μάγοι εκείνη τη νύχτα ή δυο τρία χρόνια αργότερα. Το θέμα είναι το «πώς» εγεννήθη ο Χριστός. Ποιοι δεν κατάλαβαν τίποτε; Ποιοι κατάφεραν να βρουν τη σπηλιά και να φιλήσουν τα τρυφερά του χεράκια; Ποιοι κατανόησαν την αντιστραμμένη λογική της νύχτας εκείνης και ποιοι κατάφεραν να διαβάσουν σαν βιβλίο ανοιχτό την διαστροφή της ανθρώπινης δύναμης και να γευτούν την πίκρα τού γάμου της με την αναιδή και βίαια εξουσία; Αυτό είναι το θέμα.

Εγεννήθη ο αφανής Χριστός και με ευγένεια ο Θεός πήρε το σύμπαν από τις πλάτες των θλιβερών Ατλάντων της ιστορίας και το εναπόθεσε στις πλάτες των καλών και αφανών ανθρώπων. Κι εκείνοι απόρησαν, τι να ’ταν αυτό, που κούραζε αιώνες τώρα τα κορμιά και τις ψυχές των κρατούντων; Τι να ’ταν εκείνο, που τους γύριζε από επιτροπές σε επιτροπές και από meeting σε meeting; Τι έφταιγε τόσους αιώνες και, πριν μια… ειρηνευτική δύναμη κλείσει μια πληγή του πλανήτη, άνοιγαν άλλες δέκα; Αυτοί, οι φίλοι του Θεού, οι ταπεινοί και αφανείς, πήραν τον κόσμο στην πλάτη τους και τον νόμισαν παιχνίδι. Γυμνοί από την εξουσία, γυμνοί από τη δύναμη, έγδυσαν τη Γη απ’ τις βαριές κι ασήκωτες στολές με τα διακριτικά των βαθμών, των θώκων και των αξιωμάτων και την απίθωσαν, φωτεινή κι ανάλαφρη, στα πόδια του μικρού γυμνούλη Θεού της Βηθλεέμ.

Αλάφρωσαν και οι ψυχές όλων εκείνων, που τους έμαθαν, πως η δύναμη είναι το διαβατήριο της επιβίωσης. Έσπασαν οι αλυσίδες των γονιών, των δασκάλων, των πρωθυπουργών, των προϊσταμένων, των διευθυντών, των επωνύμων. Είδαν την εξουσία τους για συμπαντική παραφωνία και την αγωνία τους για άσκοπη και μάταιη φθορά. Λυτρώθηκαν οι άνθρωποι από το βραχνά του «ποιος θα νικήσει» και ξαναβάπτισαν τις σχέσεις τους στη γαλήνη.

Έγιναν γη και σποδός ανάκτορα και μαυσωλεία, επιτροπές και συνθήκες. Το σπήλαιο όμως λάμπει, όπως λάμπουν και οι καλοί άνθρωποι, οι συνειδητά και εκούσια καλοί κι αφανείς άνθρωποι, που χαμογέλασαν γλυκά, όταν γεύτηκαν την ειρωνεία και την περιφρόνηση του κόσμου. Ήταν όμως αυτοί οι ίδιοι, που άνοιξαν διάπλατα την αγκαλιά τους, όταν όλα γύρω τους σάπισαν και οι πρώην είρωνες και χλευαστές ήρθαν να κουρνιάσουν στην αγκαλιά τους.

Δεύτε ίδωμεν πιστοί ΠΩΣ εγεννήθη ο Χριστός. Ακολουθήσωμεν λοιπόν την αφάνεια και διακριτικότητά του. Σήμερον γεννάται η αληθινή λογική, η λογική τής άφατης ταπείνωσης, η λογική που κρατάει το σύμπαν όρθιο. Χριστός, ο αρνητής του δικαιώματος, το τρόπαιο και το καύχημα των ταπεινών αυτού του κόσμου, γεννάται. Δοξάσατε. Χριστός, ο ξένος για τους ισχυρούς της γης, εξ ουρανών. Απαντήσατε. Χριστός, το στήριγμα και το κραταίωμα των αφανών, επί γης. Υψώθητε. Δι ημάς γαρ εγεννήθη ένα παιδάκι, το προ αιώνων και το ερχόμενο παιδάκι, η ελπίδα του κόσμου._

Ας ακολουθήσουμε τώρα και τον Ευαγγελιστή Ματθαίο, στη σημερινή περικοπή...

Ανάλυση μαθήματος

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ
ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ
ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ
ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ
ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ
ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΤΟ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΟ ΔΕΝΔΡΟ
ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ
ΔΩΡΑ
3 1 ~1 cf83ceaccf81cf89cf83ceb70013 genesis1

ΔΕΙΤΕ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ




ΙΔΕΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΩΝ ΕΟΡΤΩΝ
ΣΤΑ ΕΝΟΡΙΑΚΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ


ΣΕΝΑΡΙΑ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ
ΥΜΝΟΙ, ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ, ΚΑΛΑΝΤΑ
ΣΚΙΤΣΑ ΓΙΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΙΕΣ

Επισκεφτείτε το ΨΗΦΙΑΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΚΑΤΗΧΗΣΗΣ
ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ

της ιστοσελίδας catichisis.gr

Site Created by Pixel Orange